Sağlığımız için en tehlikeli 10 kimyasal

Bazı kimyasallar son derece tehlikeli ve yanlış yönetildiğinde sağlık ve çevreyi olumsuz yönde etkileyebiliyor.

Sağlığımız için en tehlikeli 10 kimyasal

Bazı kimyasallar son derece tehlikeli ve yanlış yönetildiğinde sağlık ve çevreyi olumsuz yönde etkileyebiliyor.

Admin
Admin
06 Nisan 2017 Perşembe 01:01
89 Okunma
Sağlığımız için en tehlikeli 10 kimyasal

Aslında kimyasallar günlük yaşamımızın bir parçası. Canlı ve cansız tüm maddeler kimyasal maddelerden oluşuyor ve neredeyse her üretilen ürün kimyasalları içeriyor. Birçok kimyasal, düzgün bir şekilde kullanıldığında yaşam kalitemizi, sağlığımızı ve refahımızı iyileştirmemize önemli ölçüde katkıda bulunuyor. Fakat bazı kimyasallar son derece tehlikeli ve yanlış yönetildiğinde sağlık ve çevreyi olumsuz yönde etkileyebiliyor.

Halk sağlığı ile ilgili önemli kaygılar içeren 10 kimyasal madde veya kimyasal grup şöyle sıralanabilir:

Hava kirliliği:

Katı yakıt kullanımından kaynaklanan kapalı alan hava kirliliği ve kentsel dış hava kirliliği her yıl dünya çapında 3,1 milyon kişinin erken ölümden ve küresel ölümlerin % 3,2'sinden sorumlu. Hava kirliliği solunum yolu enfeksiyonları, kardiyovasküler hastalıklar ve akciğer kanseri gibi birçok hastalığa neden olabiliyor.

Arsenik

Çözünür inorganik arsenik akut olarak toksik.İnorganik arseniğin uzun süre alımı kronik arsenik zehirlenmesine (arsenikoz) neden olabiliyor.Maruz kalma seviyesine bağlı olarak gelişmesi yıllar sürebilen etkileri; cilt lezyonları, periferik nöropati, gastrointestinal semptomlar, diyabet, böbrek sistemi etkileri, kardiyovasküler hastalıklar ve kanser.
Deniz ürünlerinde bol miktarda bulunan organik arsenik bileşikleri, sağlık için daha az zararlı ve vücut tarafından hızla yok ediliyor. İnsanda inorganik arsenik seviyelerinin yükselmesi esas olarak çoğunlukla doğal olarak yüksek seviyelerde inorganik arsenik içeren yer altı suları tüketimiyle, bu su ile hazırlanan yiyecekler ve yüksek arsenikli su kaynakları ile sulanan sebze ve meyveleri tüketmekle oluşuyor. Dünya Sağlık Örgütü içecek sularındaki arsenik limitini litre başına 10 µg ile sınırlıyor.

Asbest

Asbestin her türü, akciğer kanseri, mezotelyoma, larinks, yumurtalık kanseri ve asbestoz (akciğer fibrozisi) nedeni. Asbeste maruz kalma, çalışma ortamındaki havanın solunması, asbestle çalışan fabrikalar gibi noktasal kaynakların bulunduğu ortam havası ya da kırılgan (ufalanan) asbestli malzemeler içeren konut ve binalarda iç hava yoluyla meydana geliyor.
Halen dünyada yaklaşık 125 milyon insan iş yerinde asbeste maruz kalıyor. 2004'te, asbest ile ilişkili akciğer kanseri, mezotelyoma ve asbestoz 107.000 kişinin ölümüne ve 1.523.000 kişinin engelli olarak kalmasına yol açmış.

Benzen

Benzen maruziyeti çeşitli akut hastalıklar ve kanser, aplastik anemi gibi kronik hastalıklara neden olabiliyor.
Maruz kalma mesleki olarak veya motorlu yakıtlar ve çözücüler gibi benzen içeren petrol ürünlerinin her yerde kullanılması sonucunda çevresel olarak oluşabiliyor. Aktif ve pasif sigara içiciliği de önemli bir maruz kalma kaynağı. Benzen oldukça uçucu ve maruziyet çoğunlukla inhalasyon ( solunum ) yoluyla gerçekleşiyor. 

Kadmiyum

Kadmiyum böbrek, iskelet ve solunum sistemlerinde toksik etkilere neden oluyor ve insanlar için kanserojen olarak sınıflandırılıyor. Ortamda genellikle düşük seviyelerde bulunuyor; bununla birlikte, insan eliyle bu seviyeler büyük ölçüde arttırılmış durumda. Kadmiyum, atmosferik transfer yoluyla emisyon kaynağından uzak mesafelere gidebiliyor. Birçok organizmada, özellikle de yumuşakçalar ve kabuklu deniz hayvanlarında birikiyor.

Düşük konsantrasyonlarda sebzeler, tahıllar ve nişastalı köklerde bulunuyor. İnsan maruziyeti, çoğunlukla kirlenmiş gıda tüketiminden, tütün dumanının aktif ve pasif teneffüsünden ve demir dışı metal endüstrisinde işçiler tarafından teneffüs edilmesinden kaynaklanıyor.

Dioksin ve dioksin benzeri maddeler

Dioksin ve benzeri bileşikler; endüstride, klorlu birçok kimyasalın üretimi sırasında ara ve yan ürün olarak ortaya çıkan yarı uçucu bileşikler ve kalıcı organik kirleticiler. Emisyon kaynağından uzak mesafelere gidebiliyorlar ve besin zincirlerinde biyoakümülasyon yapabiliyorlar. Dioksinlere ve dioksin benzeri maddelere insan maruziyeti, immüno-toksisite, gelişimsel ve nörogelişimsel etkiler, tiroid ve steroid hormonlarında değişiklikler ile üreme fonksiyonları üzerinde toksik etkiyle ilişkilendiriliyorlar. Gelişimsel etkiler en hassas toksik bitiş noktası. Çocuklar, özellikle anne sütü ile beslenen bebekler, risk altındaki nüfus.

Bu maddeler yanmanın ve kağıt hamurunun klorla ağartılması ve eritilmesi gibi çeşitli sanayi süreçlerinin yan ürünleri. İnsanlar kirlenmiş gıdanın tüketilmesiyle, su,solunum ve temas yolu ile dioksin ve dioksin benzeri maddelere maruz kalıyorlar.

Yetersiz veya aşırı florür

Florür alımı hem faydalı (diş çürüğü vakalarını azaltır) hem de zararlı etkilere (uzun süre yüksek dozda maruz kalındığında mine ve iskelet florozisine neden olur) sahip. Yararlı ve zararlı etkileri ortaya çıkaracak alım miktarları da birbirine oldukça yakın. Diş çürümesini en aza indirgemek için florun eksik olduğu alanlarda yeterli florür alımını sağlamak için içme suyu fluoridasyonu ( eğer bu mümkün değilse, tuz veya sülfürizasyon yoluyla) yapılabiliyor.

 Aşırı florür alımı, doğal olarak florid bakımından zengin suyun tüketilmesi veya yüksek floridli su ile sulanan bitkilerin yenmesiyle oluyor. Aşırı florüre maruz kalma, osteoskleroz, tendonların ve bağların kalsifikasyonu ve kemik şekil bozuklukları ile ilişkili bir durum olan iskelet florozisine neden olabiliyor. Diş ve iskelet florozisinin küresel prevelansı tamamen net olmasa da, içme suyundaki aşırı florür konsantrasyonlarının her yıl on milyonlarca diş ve iskelet florozisine neden olduğu tahmin ediliyor.

Kurşun

Kurşun, dünyanın birçok yerinde yaygın çevre kirliliği ve sağlık sorunları yaratan toksik bir metal. Nörolojik, hematolojik, gastrointestinal, kardiyovasküler ve renal sistemler üzerinde toksik etkileri var.

Çocuklar özellikle kurşunun nörotoksik etkilerine karşı savunmasızlar ve nispeten düşük maruz kalma seviyeleri ciddi ve hatta bazı durumlarda geri döndürülemez nörolojik hasara neden olabiliyor.

Kurşun maruziyetinin, küresel hastalık yükünün % 0,6'sını oluşturduğu ve gelişmekte olan bölgelerde daha yoğun olduğu tahmin ediliyor. Çocukluk çağı kurşun maruziyetinin, her yıl yaklaşık 600.000 yeni zihinsel özürlü çocuk vakasına katkıda bulunduğu tahmin ediliyor.
Petrol, boya, sıhhi tesisat ve lehimdeki kurşun kullanımının kısıtlanması kan kurşun seviyelerinde önemli düşüşler sağlamış.Bununla birlikte, özellikle gelişmekte olan ülkelerde önemli maruz kalma kaynakları hala mevcut. 

Civa

Civa, insan sağlığı için toksik ve  özellikle çocuklarda anne karnında ve yaşamın başlarında gelişime belirli bir tehdit oluşturuyor.
Cıva çeşitli biçimlerde bulunuyor: elemental (veya metalik); Inorganik ve organik. Bunların hepsinin de sinir, sindirim sistemi ve bağışıklık sistemleri, akciğerler, böbrekler, cilt ve gözler üzerinde farklı türlerde zehirli etkileri var.
Çevremizdeki cıva salınımı, başta kömürle çalışan elektrik santralleri, konut ısıtma sistemleri, atık yakma tesisleri ve altın ve diğer metal madenciliği gibi insan faaliyetlerinden kaynaklanıyor.
Bir kere çevreye yayılan elemental cıva doğal olarak metil civaya  dönüşüyor ve  balık ve kabuklu deniz ürünlerinde biyolojik olarak birikiyor. İnsan maruziyeti esas olarak, endüstriyel işlemler sırasında elemental cıva buharlarının teneffüs edilmesi ve kirlenmiş balık ve kabuklu deniz hayvanlarının yenilmesiyle oluşuyor.

Çok tehlikeli zirai ilaçlar

Yüksek tehlikeli böcek ilaçlar akut ve / veya kronik toksik etkilere sahip olabiliyor ve özellikle çocuklar için risk oluşturuyor.
Zirai ilaçların yaygın kullanımı, çoğu zaman mesleki maruziyet, kazara veya kasıtlı zehirlenmelerin bir sonucu olarak, dünyanın pek çok yerinde sağlık sorunları ve ölümlere neden oluyor. Mevcut veriler, pestisitlerin küresel sağlık üzerindeki etkilerini tahmin etmek için çok sınırlı. Ancak önlenebilir böcek ilacı ile intihar vakalarında küresel olarak 2002 yılında 186.000 ölüm ve 4.420.000 sakatlanma olduğu tahmin ediliyor. Çevresel kirlenme, gıda ve muhtemelen içme suyundaki pestisit kalıntılarının tüketilmesi yoluyla insan maruziyetine neden olabiliyor.

Yararlanılan Kaynaklar:
Ten chemicals of major public health concern  http://who.int/ipcs/assessment/public_health/chemicals_phc/en/
ACTION IS NEEDED ON CHEMICALS OF MAJOR PUBLIC HEALTH CONCERN http://who.int/ipcs/features/10chemicals_en.pdf

Resim:

Telif hakkı: shotsstudio / 123RF Stok Fotoğraf

Son Güncelleme: 06.04.2017 01:24
Yorumlar

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol