Hashimato Hastalığı

Hashimoto hastalığı, kronik lenfositik tiroidit veya otoimmün tiroidit olarak da adlandırılan, otoimmün bir hastalıktır.

Hashimato Hastalığı

Hashimoto hastalığı, kronik lenfositik tiroidit veya otoimmün tiroidit olarak da adlandırılan, otoimmün bir hastalıktır.

Admin
Admin
17 Nisan 2017 Pazartesi 17:04
205 Okunma
Hashimato Hastalığı

Hashimoto hastalığı, kronik lenfositik tiroidit veya otoimmün tiroidit olarak da adlandırılır, otoimmün bir hastalıktır. Otoimmün hastalık, vücudun bağışıklık sisteminin vücudun kendi hücrelerine ve organlarına saldırdığı bir hastalıktır. Normalde bağışıklık sistemi, bakteri, virüs ve potansiyel olarak zararlı diğer yabancı maddeleri tespit ederek ve yok ederek vücudu enfeksiyonlara karşı korur.

Hashimoto hastalığında, bağışıklık sistemi tiroid bezine saldırarak inflamasyona neden olur ve tiroid hormonları üretme kabiliyetine müdahale eder. Lenfositler olarak adlandırılan çok sayıda beyaz kan hücresi tiroidte birikir. Lenfositler, otoimmün süreci başlatan antikorları yapar.

Hashimoto hastalığı sıklıkla tiroid fonksiyonlarında azalmaya veya hipotiroidizme neden olur. Hipotiroidizm, tiroid bezinin vücudun ihtiyaçları için yeterli miktarda tiroit hormonu üretmediğinde ortaya çıkan bir bozukluktur. Tiroid hormonları, vücudun enerji kullanma yolu olan metabolizmayı düzenler ve vücudun neredeyse tüm organlarını etkiler. Yeterli tiroit hormonu olmadan, vücudun pek çok fonksiyonu yavaşlar. Hashimoto hastalığı Amerika Birleşik Devletleri'nde hipotiroidizmin en yaygın nedenidir.

Tiroid bezi

Tiroid, 5 cm uzunluğunda 20 gr ağırlığında, boynun ön ve yanlarını (larinks ve trakea) saran kelebek şeklinde çift kanatlı bir iç salgı bezidir.Tiroid, endokrin sistemi oluşturan bezlerden biridir. Endokrin sistem bezleri hormon üretir, depolar ve onları kan dolaşımına salarlar. Hormonlar vücuda yayılır ve vücut hücrelerinin aktivitesini yönlendirir.

Tiroid, iki tiroit hormonu triiodotironin (T3) ve tiroksin (T4) yapar. T3 aktif hormondur ve T4'den yapılır. Tiroid hormonları, metabolizmayı, beyin gelişimini, solunumu, kalp ve sinir sistemi fonksiyonlarını, vücut ısısını, kas gücünü, cilt kuruluğunu, menstruasyon döngülerini, ağırlığı ve kolesterol seviyelerini etkiler.

Beyinde hipofiz bezi tarafından yapılan tiroit uyarıcı hormon (TSH), tiroit hormonu üretimini düzenler. Kandaki tiroid hormonu seviyeleri düşük olduğunda, hipofiz daha fazla TSH salgılar. Tiroid hormonu seviyeleri yüksek olduğunda, hipofiz TSH üretimini düşürür.

Hashimoto hastalığının belirtileri nelerdir?

Hashimoto hastalığına yakalanmış birçok insan başlangıçta herhangi bir belirti göstermez. Hastalık yavaş yavaş ilerledikçe, tiroid genellikle büyür ve boynun önünde şişkinlik oluşturur. Genellikle ağrılı olmasa da, guatr adı verilen büyümüş tiroid, boğazda dolgunluk hissi yaratabilir. Yıllarca hatta on yıllar sonra tiroid hasarı küçülür ve guatr kaybolur.

Hashimoto hastalığı olan herkeste hipotiroidizm gelişmez. Bu kişilerde özellikle erken dönemde, hipotiroidizm subklinik-hafif ve belirtisiz olabilir. Hipotiroidide ilerleme ile birlikte, aşağıdaki semptomlardan bir veya daha fazlası görülür.

  • Yorgunluk
  • Kilo almak
  • Soğuğa hassasiyet
  • Eklem ve kas ağrısı
  • Kabızlık veya haftada üçten az bağırsak hareketi
  • Kuru, ince telli saç
  • Adet düzensizliği veya  gebe kalma sorunları
  • Depresyon
  • Bellek sorunları
  • Kalp hızında yavaşlama

Kimler Hashimoto hastalığına yakalanabilir?

Hashimoto hastalığı kadınlarda erkeklerden daha yaygındır. Hastalık  ergen ya da genç kadınlarda görülmesine karşın,sıklıkla 30-50 yaş arasında görülür.

Hashimoto hastalığı ailesel olarak görülme eğilimindedir. Araştırmacılar, hastalığın bir nesilden diğerine geçmesine neden olan genleri tanımlamak için hala çalışmaktadırlar.

Olası çevresel faktörler de incelenmektedir. Örneğin araştırmacılar, fazla miktarda iyot tüketmenin duyarlı bireylerde tiroit hormonu üretimini engelleyebileceğini bulmuşlardır. Bazı ilaçlarla veya viral enfeksiyonlarla birlikte pestisitler gibi çevreye salınan kimyasal maddeler de otoimmün tiroid hastalıklarına katkıda bulunabilir.

Diğer otoimmün hastalıkları olan insanlarda Hashimoto hastalığı gelişme olasılığı daha yüksektir. Bu olasılık tam tersi için de geçerlidir.Yani Hashimoto hastalığının diğer otoimmün hastalıkları geliştirme olasılığı daha yüksektir. Bu hastalıklar arasında

Vitiligo: cildin bazı bölgelerinin doğal rengini kaybettiği bir durum.
Romatoid artrit: bağışıklık sistemi eklemleri kaplayan membrana saldırdığında eklemlerde ağrı, şişme, sertlik ve fonksiyon kaybına neden olan bir hastalıktır.
Adrenal bezlerin hasar gördüğü ve yeterli kritik hormonu üretemediği Addison hastalığı.
Pankreasın hasar gördüğü ve insülin üretemediği, kan şekeri olarak da bilinen yüksek kan şekerine neden olan tip 1 diyabet.
Pernisiyöz anemi: vücutta yeterli miktarda B12 vitamini bulunmamasından kaynaklanan anemi türü. Anemi durumunda, kırmızı kan hücrelerinin sayısı normalden daha düşük olup, vücut hücrelerine daha az oksijen taşınır ve hasta aşırı yorulur.
Çölyak hastalığı, gastrointestinal gluten duyarlılığının bir biçimi, insanın gluteni tolere edemediği otoimmün bir bozukluktur.İnce bağırsağın iç tabakasına zarar verir ve besinlerin adsorbe edilmesini önler. Gluten, buğday, çavdar ve arpada ve bazı ürünlerde bulunan bir proteindir.
Otoimmün hepatit veya viral olmayan karaciğer iltihabı, bağışıklık sisteminin karaciğer hücrelerine saldırdığı bir hastalıktır.

Hashimoto hastalığı nasıl teşhis edilir?

Tanı, fizik muayene ve tıbbi geçmiş sorgulaması ile başlar. Fiziksel bir muayene sırasında guatr, nodüller veya büyüme görülebilir ve belirtiler hipotiroidi doğrular. Doktorunuz daha sonra tanıyı doğrulamak için kan testleri ister:

TSH testi: Son derece duyarlı olan TSH testi genellikle yapılan ilk testtir. Bu test, kanda  az miktarda TSH'ı bile tespit eder ve mevcut tiroid aktivitesinin en doğru ölçüsüdür. Genel olarak, normalin üstünde  TSH değerleri,  hipotiroidizm olduğu anlamına gelir.

T4 testi. T4 testi kan dolaşımındaki  tiroid hormonu miktarını ölçer. Hipotiroidizmde, kandaki T4 seviyesi normalden düşüktür.

Antitiroid antikor testi. Bu test, tiroit otoantikorlarının veya yanlışlıkla vücudun kendi dokularına saldıran  kişinin vücudunun ürettiği moleküllerin varlığına bakar. Antitiroid antikorların iki temel türü şunlardır:

  • Tiroglobülin adı verilen tiroid içindeki bir proteine ​​saldıran anti-TG antikorları
  • Tiroid hücrelerinde T4'ü T3'e dönüştürmeye yardımcı olan, tiroperoksidaz adı verilen bir enzime saldıran anti-tiroperoksidaz (TPO) antikorları, . TPO otoantikorlarının kanda bulunması, vücudun bağışıklık sisteminin geçmişte tiroid dokusuna saldırması demektir. Hipotiroidizm diğer koşullardan kaynaklansa da, Hashimoto hastalığı olan kişilerin çoğunda bu antikorlar bulunur.

Doktorunuz, ultrason veya bilgisayarlı tomografi (CT) gibi bazı görüntüleme tetkiklerini de isteyebilir.

Ultrason. Ultrason, tiroidin boyut ve dokusunun yanı sıra, doktorun Hashimoto hastalığını doğrulamasına yardımcı olan tipik bir otoimmün inflamasyon modelini de gösterebilir. Ayrıca bezin içinde malign bir tümör olduğunu düşündüren nodüller veya büyüme de gösterilebilir.

Bilgisayarlı tomografi (CT) BT taraması için, hastaya içmesi için bir solusyon ve kontrast madde adı verilen özel bir boya enjeksiyonu yapılabilir.  Hastanın anesteziye ihtiyacı olmaz. Büyümüş tiroid bezinin yerleşimini,hacmini görmek ve komşu dokulara yaptığı etkileri izlemek için kullanılır.

Hashimoto hastalığı nasıl tedavi edilir?

Tedavi genellikle tiroid bezinin hipotiroidizme neden olacak kadar hasar görmüş olup olmadığına bağlıdır. Hipotiroidi yoksa , bazı  uzmanlar guatr boyutunu azaltmak için Hashimoto hastalığını tedavi ederler. Bazı uzmanlar ise hastalığı tedavi etmemeyi ve hastalarını sadece hastalık ilerlemesi için izlemeyi tercih etmektedir.

Hipotiroidizm olsun veya olmasın Hashimoto hastalığı, sentetik tiroksin ile tedavi edilir, ki bu insan yapımı T4'tür. T4 vücutta daha uzun süre kaldığından dolayı doktorlar, sentetik T3 yerine sentetik T4 kullanmayı tercih ederler; bu da gün boyunca sürekli tiroid hormonu arzı sağlar. Hayvan tiroidi ile yapılan tiroid preparatları, sentetik tiroid (Levotiroksin) kadar tutarlı sayılmaz ve artık nadiren reçete edilmektedir.

Doktor sentetik tiroid hormonu alan hastaların kanını düzenli olarak test eder ve  TSH testinin sonucuna bağlı olarak dozu ayarlar. Hipotiroidizm, sentetik tiroksin hergün düzenli olarak önerilen dozda alındığında neredeyse her zaman tamamen kontrol edilebilir.

Hashimoto hastalığı hamile kadınları nasıl etkiler?

Hamilelik döneminde hipotiroidizm genellikle Hashimoto hastalığından kaynaklanır ve 1.000 gebeliğin 3-5 'inde görülür. Kontrol edilemeyen hipotiroidizm düşük, düşük kilolu doğum, ölü doğum ve preeklampsi olasılığını artırır.

Hamilelik sırasında tedavi görmeyen hipotiroidizm bebeğin büyümesini ve beyin gelişimini de etkileyebilir. Tiroid ilaçları bu problemleri önlemeye yardımcı olur ve gebelik süresince alınması güvenlidir. Hashimoto hastalığı olan kadınlar, durumlarını gebe olmadan önce doktorlarıyla görüşmelidir.

Beslenme ve diyet

İyot, tiroid için gerekli olan mineraldir. Bununla birlikte, Hashimoto hastalığı olan insanlar iyottan kaynaklanan zararlı yan etkilere duyarlı olabilir. İyot damlası almak ya da büyük miktarda iyot içeren gıdalar tüketmek hipotiroidizme neden olabilir ya da kötüleştirebilir. 

Hamile kadınlar daha fazla iyota ihtiyaç duyarlar - günde yaklaşık 220 mikrogram - bebek annenin diyetinden iyot alır. Emziren kadınlar günde yaklaşık 290 mikrograma ihtiyaç duyar. Gebeler iyot damlalarını değil doktorlarının önerisiyle iyotlu tuz kullanıp iyot içeren prenatal vitaminleri kullanmalıdır.

Kaynak:

https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/hashimotos-disease ( Erişim: 17.04.2017 17.00 )

Resim Telif hakkı: andreypopov / 123RF Stok Fotoğraf

Son Güncelleme: 22.04.2017 18:28
Yorumlar

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol