Ses kısıklığı

Ses kısıklığı hemen hepimizin hayatımız boyunca en az bir kere yaşadığı bir durumdur. Genellikle boğaz ağrısıyla birlikte sesimiz çatallaşır, boğuklaşır,kabalaşır, sesin perde veya kalitesi değişebilir

Ses kısıklığı

Ses kısıklığı hemen hepimizin hayatımız boyunca en az bir kere yaşadığı bir durumdur. Genellikle boğaz ağrısıyla birlikte sesimiz çatallaşır, boğuklaşır,kabalaşır, sesin perde veya kalitesi değişebilir

Admin
Admin
19 Nisan 2017 Çarşamba 18:31
112 Okunma
Ses kısıklığı

Ses kısıklığı hemen hepimizin hayatımız boyunca en az bir kere yaşadığı bir durumdur. Genellikle boğaz ağrısıyla birlikte sesimiz çatallaşır, boğuklaşır,kabalaşır, sesin perde veya kalitesi değişebilir bazen neredeyse hiç çıkmaz. Ses kısıklığı çoğunlukla ses telleri ile ilgili bir sorundan kaynaklanır. Ses kısıklığının en yaygın nedeni, soğuk algınlığı veya sinüzittir ve genellikle 2 hafta içinde kendiliğinden kaybolur. Seyrek görülen ancak ciddi bir hastalık olan gırtlak kanserlerinde ise ses kısıklığı 2 haftaddan çok daha uzun sürer.

Ses gırtlağımızda konuşlanmış olan bant şeklindeki düz kas dokusundan oluşan birbiriyle karşılıklı 2 adet ses telinin titreşimi ile üretilir. Konuşmadığımızda, nefes alabilmek için ses telleri açıktır. Konuşurken ise beynimiz bir orkestra şefi gibi bir dizi olayı tetikler ve ses telleri karşılıklı olarak hareket eder, akciğerlerdeki hava ses tellerinin arasından geçerken onları titreştirir. Titreşimler ses dalgaları üretirler ve bu ses dalgaları rezonant boşluk görevi gören boğaz, burun ve ağızdan geçerken modüle olurlar. Ses tellerinin ve rezonant boşluğun boyut ve şekli, ses kalitesini, türünü, ses seviyesini ve tonunu belirler. Bu nedenle insanların sesleri çok farklı çıkar. Seslerimizdeki bireysel değişiklikler, ses tellerimize  ne kadar gerginlik kazandığımıza bağlıdır. Örneğin, ses tellerini gevşettiğimizde ses derinleşir; gerginleştirdiğimizde ise ses yükselir.

Sesim kısıksa doktorumu ne zaman görmeliyim?

Ses kısıklığı üç haftadan uzun sürerse, özellikle de soğuk algınlığı veya grip olmadığı takdirde doktorunuzu görmelisiniz. Kanlı öksürüyorsanız ya da yutma güçlüğü çekiyorsanız, boynunuzda şişlik hissediyorsanız, konuşurken veya yutarken ağrınız oluyorsa, nefes almakta zorlanıyor ya da sesiniz birkaç günden daha uzun süre ile tamamen çıkmıyorsa bir doktora görünmelisiniz.

Doktorunuz size sağlık öykünüzü ve ses kısıklığının ne zaman başladığını soracaktır.Doktorunuz ( kulak burun boğaz uzmanı) ses tellerini daha iyi görmek için genellikle bir endoskop (gırtlak izlemek için tasarlanmış esnek, ışıklı bir tüp) kullanır. Bazı durumlarda, doktorunuz ses düzensizliklerini veya ses akışını değerlendirmek için özel testler önerebilir.

Ses kısıklığına neden olan bazı rahatsızlıklar nelerdir ve bunlar nasıl tedavi edilir?

Larenjit. Larenjit, ses kısıklığının en yaygın nedenlerinden biridir. Ses tellerinin soğuk algınlığı, üst solunum yolu enfeksiyonu ya da alerjilerden geçici olarak şişmesi sebebiyle olabilir. Doktorunuz larinjiti nedenine göre tedavi edecektir. Eğer soğuk algınlığı veya üst solunum yolu enfeksiyonuna bağlıysa, doktorunuz dinlenme, sıvı ve reçetesiz ağrı kesici önerecektir. Alerjilerde ise alerji ilaçları eklenerek benzer şekilde tedavi edilebilir.

Sesi yanlış kullanmak veya aşırı kullanmak. Spor karşılaşmalarında tezahürat yapmak, gürültülü durumlarda yüksek sesle konuşmak, dinlenmeksizin çok fazla konuşmak, yüksek sesle şarkı söylemek veya çok yüksek veya çok düşük bir sesle konuşmak geçici ses kısıklığına neden olabilir. Dinlenme, ses kullanımını azaltma ve çok miktarda su içme,  yardımcı olacaktır. Öğretmenler, şarkıcılar ya da spikerler gibi meslekleri gereği fazla konuşmak zorunda kalanlarda ses kısıklığı gelişebilir. bu gibi durumlarda ses terapisi sesi kullanma biçimini değiştirerek ses kısıklığından kaçınmak için vokal egzersizler faydalı olur.

Gastroözofageal reflü (GÖRH). Sıklıkla mide ekşimesi adı verilen GÖRH de, mide asidi boğaza çıkar ve dokuları tahriş ederek ses kısıklığa neden olabilir. Genellikle GÖRH nedenli ses kısıklığı sabahları daha kötüdür ve gün boyunca iyileşir. Bazı insanlarda, mide asidi boğaz ve gırtlak düzeyine kadar yükselir ve ses kıvrımlarını tahriş eder. Buna laringofaringeal reflü (LPR) adı verilir. LPR gündüz veya gece boyunca olabilir. Laringofaringeal reflü sü olan bazı insanlar  hiç mide ekşimesi yaşamazlar, ancak sanki sürekli boğazlarını temizlemek için öksürmek zorunda kaldıklarını hissedebilirler ve sesleri kısılabilir. GÖRH ve LPR, diyet değişiklikleri ve mide asidini azaltan ilaçlarla tedavi edilir.

Vokal nodüller, polipler ve kistler. Vokal nodüller, polipler ve kistler ses tellerinin içinde veya yanında benign (kanserli olmayan) büyümelerdir. Vokal nodüller bazen "şarkıcı nodülü" olarak da adlandırılır çünkü profesyonel şarkıcılar arasında sık karşılaşılan bir problemdir. Her iki ses telinin birbirine bakan taraflarında, adeta çok sıkı ayakkabı giyen birinde oluşan nasır gibi çok fazla baskı veya sürtünme sonucu oluşurlar. Vokal polipler ise genellikle tipik olarak bir tek ses telinde  görülür. Ses teli kisti, ses telinde oluşan kistik (içi sıvı veya herhangi bir maddeyle dolu kesecik) oluşumlardır. Nodüller, polipler ve kistler için en yaygın tedaviler ses dinlenmesi, ses terapisi ve dokuyu çıkarmak için cerrahi yöntemlerdir.

Ses teli kanaması. Ses teli kanaması ses teli yüzeyindeki bir kan damarının patlaması ve dokuların kanla dolmasıyla oluşur. Yorucu ses kullanımı sırasında (bağırmak gibi) aniden sesinizi kaybederseniz, ses teli kanaması oluşmuş olabilir. Bazen ses teli kanaması kısa sürede hızla ses kısıklığına neden olur ve yalnızca şarkı söyleminizi etkiler, ancak konuşma sesinizi etkilemez. Ses teli kanaması derhal ses tellerini tamamen dinlendirmek ve doktora gitmek ile tedavi edilmelidir.

Ses teli felci. Ses teli felci, bir veya iki ses telinin düzgün şekilde açılmaması veya kapanmaması durumunda ortaya çıkan bir ses bozukluğudur. Baş, boyun veya göğüs yaralanmalarından kaynaklanabilir. Akciğer veya tiroid kanseri; kafatası tabanı, boyun veya göğüs tümörleri; veya enfeksiyon (örneğin, Lyme hastalığı). Multipl skleroz veya Parkinson hastalığı gibi bazı nörolojik rahatsızlıkları olan veya inme geçiren kişiler ses teli felci yaşayabilir. Ancak çoğu zaman neden bilinmez. Ses teli felci ses terapisi ve bazı durumlarda cerrahi ile tedavi edilir.

Nörolojik hastalıklar ve bozukluklar. Boğazdaki veya gırtlaktaki kasları kontrol eden beyin alanlarını etkileyen nörolojik bozukluklar da ses kısıklığa neden olabilir. Ses kısıklığı bazen Parkinson hastalığının ya da inmenin belirtisidir. Spazmodik disfoni, ses kısıklığına neden olan ve aynı zamanda nefes almayı da etkileyebilen nadir bir nörolojik hastalıktır. Bu vakalarda tedavi, hastalık veya bozukluğun türüne bağlı olacaktır. 

Diğer sebepler. Tiroid problemleri ve gırtlak hasarı ses kısıklığına neden olabilir. Ses kısıklığı bazen larinks kanseri semptomu olabilir, bu nedenle üç haftadan uzun süredir sesiniz kısıksa doktora görünmek çok önemlidir.  Ses kısıklığı, tekrarlayan solunum yolu papillomatozisi (RRP) veya larenks papillomatozisi olarak adlandırılan ve  larenks ve diğer hava geçişlerinde kanseröz olmayan tümörlerin büyümesine neden olan hastalığın en yaygın semptomdur. 

Yararlanılan Kaynaklar:

https://www.nidcd.nih.gov/health/hoarseness

Resim Telif hakkı: glebstock / 123RF Stok Fotoğraf

Son Güncelleme: 20.04.2017 00:56
Yorumlar

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol